Η διασφάλιση της ασφαλούς μετακίνησης των μαθητών αποτελεί πρωταρχική υποχρέωση της πολιτείας. Ωστόσο, η γεωγραφική ανάγκη της Ελλάδας, με δεκάδες ορεινά χωριά, νησιωτικούς όγκους και οδικά δίκτυα που παρουσιάζουν έντονες γεωμετρικές ιδιαιτερότητες (μεγάλες κλίσεις, στενότητα οδοστρώματος, στροφές μειωμένης ορατότητας), δημιουργεί συχνά προσκόμματα στην ομαλή εκτέλεση των σχολικών δρομολογίων.

Η εθνική νομοθεσία, με βασικό πυλώνα τη σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) για τη «Μεταφορά μαθητών δημόσιων σχολείων από τις Περιφέρειες», έχει προβλέψει ειδικές ασφαλιστικές δικλείδες και εναλλακτικές λύσεις για τις περιπτώσεις όπου η χρήση ενός τυπικού μεγάλου σχολικού λεωφορείου κρίνεται αδύνατη ή επικίνδυνη.

Η διαδικασία σχεδιασμού των δρομολογίων ξεκινά από τις Περιφέρειες, οι οποίες είναι οι καθ' ύλην αρμόδιες για τη διενέργεια των σχετικών διαγωνισμών. Πριν από την έγκριση οποιασδήποτε διαδρομής, ειδική Επιτροπή Καταλληλότητας —στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι της Περιφέρειας, της Διεύθυνσης Εκπαίδευσης και της Τροχαίας— αξιολογεί το οδικό δίκτυο.

Όταν ένας δρόμος παρουσιάζει επικινδυνότητα (π.χ. ασφαλτοστρωμένοι δασικοί δρόμοι χωρίς στηθαία ασφαλείας, δρόμοι με καθιζήσεις ή υπερβολική κλίση εδάφους) ή όταν η γεωμετρία του δρόμου δεν επιτρέπει ελιγμούς, η Επιτροπή υποχρεούται να απαγορεύσει τη διέλευση μεγάλων οχημάτων. Οι αρμόδιοι υπάλληλοι και οι δασικές ή τεχνικές υπηρεσίες φέρουν αυστηρή ποινική ευθύνη για την έκθεση ανηλίκων σε κίνδυνο, γεγονός που καθιστά την απόρριψη των επικίνδυνων οδών άμεση και αδιαπραγμάτευτη.

Όταν το λεωφορείο αποκλείεται για λόγους ασφαλείας ή γεωμετρικών εμποδίων, ο νόμος ενεργοποιεί εναλλακτικά μέσα μεταφοράς μέσω δημοσίων συμβάσεων. Η πιο διαδεδομένη λύση είναι η ανάθεση του δρομολογίου σε Επιβατηγά Δημόσιας Χρήσης (Ε.Δ.Χ. - ΤΑΞΙ).

Για να καταστεί η λύση αυτή υλοποιήσιμη σε δύσβατες περιοχές, η νομοθεσία προβλέπει:

Υπάρχουν ακραίες περιπτώσεις όπου το οδικό δίκτυο κρίνεται καθολικά ακατάλληλο ακόμη και για τη διέλευση δημόσιων οχημάτων ΤΑΞΙ. Σε αυτές τις συνθήκες ανωτέρας βίας, προκειμένου να μην στερηθούν οι μαθητές το δικαίωμα στην εκπαίδευση, ο νόμος προβλέπει την απευθείας καταβολή μηνιαίου χρηματικού επιδόματος στους γονείς ή κηδεμόνες. Η επιδότηση αυτή υπολογίζεται με βάση τη χιλιομετρική απόσταση και δίνεται ώστε οι ίδιοι οι γονείς να αναλάβουν τη μεταφορά των παιδιών τους με δικά τους, κατάλληλα ιδιωτικά οχήματα και με δική τους ευθύνη.

Ο νομοθέτης αναγνωρίζει τις γεωγραφικές προκλήσεις της ελληνικής επαρχίας και παρέχει τα απαραίτητα εργαλεία (ευέλικτα οχήματα, οικονομικά κίνητρα βατότητας, επιδόματα) ώστε κανείς μαθητής να μην μένει αποκλεισμένος. Σε κάθε περίπτωση, η ασφάλεια προηγείται της ευκολίας: αν ένας δρόμος δεν πληροί τις τεχνικές προδιαγραφές, η τροποποίηση του μεταφορικού μέσου από λεωφορείο σε μικρότερο, κατάλληλο όχημα αποτελεί μονόδρομο που πρέπει να διεκδικείται άμεσα από τις τοπικές κοινωνίες και τους συλλόγους γονέων.